ประวัติอำเภอสะเมิง

 

ที่ว่าการอำเภอสะเมิงหลังแรก พ.ศ. 2445 ถ่ายเมื่อพ.ศ. 2490 โดยพ่อครูทองแดง สุนทรยาตร์ ( สจ.คนที่2 ) มอบโดย สจ.เพ็ชร สุนทรยาตร์ (สจ.คนที่3) มอบเป็นที่ระรึกอำเภอสะเมิงครบรอ 111ปี พ.ศ.2556

 

อาคารที่ว่าการอำเภอสะเมิงหลังที่สอง สร้างเมื่อ พ.ศ.2513 รื้อถอนอาคาร วันที่7 พฤศจิกายน 2556

 

ประวัติความเป็นมา
ตำบลสะเมิงใต้ คำว่า "สะเมิง" สันนิษฐานว่าเพี้ยนมาจากคำว่า "สามเมือง" ซึ่งคนโบราณภาษาพื้นบ้านคำว่า "เมือง" จะออกสียงเป็น "เมิง" และพื้นที่ของตำบลอยู่ทางทิศใต้ของเมือง จึงเรียกตำบลนี้ว่า "ตำบลสะเมิงใต้" มาจนถึงปัจจุบัน

 

ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอสะเมิง ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัดเชียงใหม่ บนถนนสาย ๑๐๙๖ ห่างจากตัวจังหวัดระยะทาง ๕๑ กิโลเมตร และห่างจากกรุงเทพมหานคร ๘๐๑ กิโลเมตร บริเวณละติจูด ๑๘ ถึงละติจูด ๑๙ องศาเหนือ และลองติจุด ๙๘ ถึงลองติจุด ๓๖ ลิปดาตะวันออก พิกัด M.A. ๗๒๑๘๓๘ (ที่ตั้งที่ว่าการอำเภอ)

 

อาณาเขตติดต่อ

อำเภอสะเมิงมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดใกล้เคียงดังนี้

ทิศเหนือ 

ติดต่อกับอำเภอแม่แตง อำเภอกัลยาณิวัฒนา และอำเภอปาย

ทิศตะวันออก 

ติดต่อกับอำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่

ทิศใต้ 

ติดต่อกับอำเภอแม่วาง และอำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่

ทิศตะวันตก

ติดต่อกับอำเภอกัลยาณิวัฒนา และอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน

 

การแบ่งเขตการปกครอง
อำเภอสะเมิงแบ่งเขตการปกครองออกเป็น พุทธศักราช 2561 เป็น 5 ตำบล 45 หมู่บ้าน ได้แก่ กำหนดเดือน พฤศจิกายน 2560
ลำดับที่ อักษรไทย อักษรโรมัน จำนวนหมู่บ้าน ชาย หญิง ประชากรทั้งหมด
(พ.ศ. 2560)
1. สะเมิงใต้ Samoeng Tai 11 2,690 2,670 5,360
2. สะเมิงเหนือ Samoeng Nuea 6 1,738 1,638 3,376
3. แม่สาบ Mae Sap 10 1,705 1,620 3,325
4. บ่อแก้ว Bo Kaeo 10 4,116 3,953 8,069
5. ยั้งเมิน Yang Moen 7 1,816 1,731 3,547
รวม 44 12,065 11,612 23,677

 

การปกครองส่วนท้องถิ่น
หน่วยงานบริหารราชการส่วนภูมิภาค จำนวน ๑ หน่วยงาน 
หน่วยงานบริหารราชการส่วนท้องถิ่น จำนวน ๕ แห่ง ประกอบด้วย
เทศบาลตำบลสะเมิงใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสะเมิงใต้ทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลสะเมิงเหนือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสะเมิงเหนือทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลแม่สาบ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่สาบทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อแก้วทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลยั้งเมิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยั้งเมินทั้งตำบล

 

พื้นที่
มีพื้นที่เป็นภูเขา อยู่ในเขตป่าสงวนและอุทยานแห่งชาติ ที่อยู่อาศัยของราษฎรบางส่วนเป็นที่ราบ บางส่วนอยู่พื้นราบระหว่างภูเขา มีภูเขาล้อมรอบ

 

เขตพื้นที่
ทิศเหนือ ติดต่อ ต.ป่าแป๋, อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
ทิศใต้ ติดต่อ ต.ดอนเปา, แม่วิน อ.แม่วาง จ.เชียงใหม่
ทิศตะวันออก ติดต่อ ต.โป่งแยง อ.แม่ริม และ ต.บ้านปง อ.หางดง จ.เชียงใหม่
ทิศตะวันตก ติดต่อ ต.แม่แดด อ.กัลยาณิวัฒนา จ.เชียงใหม่


อาชีพ
อาชีพหลัก ทำนา ทำสวน ทำไร่ อาชีพอื่นๆ

 

สาธารณูปโภค
มีระบบสาธารณูปโภคพร้อม นอกจากหมู่บ้านนอกเขตเทศบาลซึ่งพื้นที่เป็นภูเขา

 

พืชเศรษฐกิจที่สำคัญ
สตรอเบอรี่ กระเทียม ถั่วต่างๆ พลับ สาสี่ เก๊กฮวย ข้าว หญ้าหวาน อะโวคาโด ดอกเบญจมาศ หลากสี ฯลฯ

 

การเดินทาง

มีถนนลาดยางแยกออกจากถนนสาย เชียงใหม่ - ฝาง เขตพื้นที่อำเภอแม่ริมด้านซ้ายมือ

ระยะทาง 35 กม. ถึงที่ว่าการอำเภอสะเมิง

 

ผลิตภัณฑ์
ผลิตภัณฑ์ ตำแน่ง ปลูก เที่ยวชมของดีสะเมิง จัดงานหรือจุดท่องเที่ยว
สตรอเบอรี่ บ้านบ่อแก้ว เดือนกันยายน - เดือนมีนาคม  เดือน 09-11 กุมภาพันธ์ ที่ว่าการอำภอสะเมิง
ทุ่งข้าวสาลี ศูนย์วิจัยข้าวสะเมิง เดือนกุมภาพันธ์ - เดือนมีนาคม เดือนกุมภาพันธ์ - มีนาคม ศูนย์วิจัยข้าวสะเมิง
เก๊กฮวย บ้านอมลอง เดือนมิถุนายน - เดือนธันวาคม  เดือนตุลาคม-ธันวาคม  บ้านอมลอง
กล้วยอบ บ้านป่ากล้วย ตลอดปี ตลอดปี บ้านป่ากล้วย
หญ้าหวาน บ้านอมลอง ตลอดปี ตลอดปี บ้านอมลอง
ผ้าทอ บ้านแม่สาบ ตลอดปี ตลอดปี บ้านแม่สาบเหนือ



ลักษณะภูมิประเทศ
อำเภอสะเมิง มีพื้นที่ทั้งหมด 1,002 ตารางกิโลเมตร หรือ 626,250 ไร่ พื้นที่ ส่วนใหญ่เป็นภูเขาและป่าไม้ ประมาณ 80% ของพื้นที่ทั้งหมด เป็นที่ราบ 20% ของพื้นที่ทั้งหมด มีแม่น้ำที่สำคัญ 2 สาย คือ แม่น้ำขานและแม่น้ำสะเมิง พื้นที่การใช้ประโยชน์ของอำเภอสะเมิง เป็นพื้นที่การเกษตร 24,391 ไร่ หรือ ร้อยละ 3.89 ของพื้นที่ทั้งหมด แยกเป็นพื้นที่ปลูกถั่ว 12,184 ไร่ หรือร้อยละ 40.8 ของพื้นที่ การเกษตร พื้นที่ทำสวน 9,769 ไร่ หรือร้อยละ 34.6 ของพื้นที่การเกษตรหรือพื้นที่ทำไร่ 4,223 ไร่ หรือร้อยละ 17.3 ของพื้นที่การเกษตรและ พื้นที่ปลูกซ้ำซ้อนพื้นที่เดิมของพืชสวน 7.1 %



ลักษณะภูมิอากาศ
อากาศเย็นสบายตลอดปี อุณหภูมิและปริมาณน้ำฝน ระหว่างเดือน มกราคม – ธันวาคม 2561
อุณหภูมิสูงสุด 37.2 องศา อุณหภูมิโดยทั่วไปประมาณ 20.2 มม.
อุณหภูมิต่ำสุด 19.2 องศา วัดปริมาณน้ำฝนมากกว่า ก.ค. 61.2 มม.
อุณหภูมิและปริมาณน้ำฝนวัดมากกว่าประจำเดือน ในรายเดือน "กรกฎาคม" 2561
อุณหภูมิต่ำสุด 19 อุณหภูมิสูงสุด 37 ปริมาณน้ำฝน 61.0 มม


หน่วยงานบริหารราชการต่างๆ ในพื้นที่ประกอบด้วย

ที่ว่าการอำเภอสะเมิง

เทศบาลตำบลสะเมิงใต้

โรงพยาบาลสะเมิง

สถานีตำรวจภูธรสะเมิง

สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอ

สำนักงานเกษตรอำเภอ

สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ

สำนักงานปศุสัตว์อำเภอ
สำนักงานที่ดินจังหวัดเชียงใหม่ ส่วนแยกสะเมิง
สำนักงานท้องถิ่นอำเภอ
กศน. อำเภอสะเมิง
สนง.ปภ.จ.ชม.สาขาสะเมิง
สัสดีอำเภอ
สำนักงานวัฒนธรรมอำเภอ
สำนักงานสรรพากรอำเภอ
ศูนย์วิจัยข้าวสะเมิง
สำนักงานเกษตรและสหกรณ์ อำเภอสะเมิง

 

รัฐวิสาหกิจ จำนวน 3 แห่ง ได้แก่
การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคอำเภอสะเมิง
ที่ทำการไปรษณีย์อำเภอสะเมิง
ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธกส.สะเมิง)


ประวัติอำเภอสะเมิงโดยย่อ
เมื่อประมาณ 200 ปี ที่ผ่านมา ระหว่าง พ.ศ. 2250 – 2350 ดินแดนแห่งนี้เป็นป่าใหญ่ อุดมสมบูรณ์ไปด้วยจตุบาทนานาชนิด และมวลหมู่แมกไม้นานาพันธุ์ซึ่งกาลครั้งนั้นอาณาจักรล้านนาแทบจะลุกเป็นไฟด้วยภัยสงคราม เพื่อแย่งชิงอำนาจระหว่างแว่นแคว้นต่าง ๆ ในราชอาณาจักร การขยายอำนาจของพม่าเป็นการศึกที่สู้รบกันอย่างรุนแรงและยาวนาน ทั้งยังเกิดการจราจลในเมืองเชียงใหม่ สถานการณ์ยุ่งเหยิงวุ่นวายเป็นอย่างยิ่ง ชาวบ้านเดือดร้อน จึงต่างอพยพหลบหนีภัยสงคราม บ้างหนีเข้าป่าไปตายเอาดาบหน้าชาวไทยลื้อและกะเหรี่ยงได้อพยพหลบหนีภัยสงครามเข้าป่าขึ้นเขามายังดินแดนแห่งนี้ และมาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่บ้าน ดงช้างแก้วพวกหนึ่ง อีกพวกหนึ่งตั้งถิ่นฐานอยู่ที่บ้านศาลา และพวกที่สามตั้งถิ่นฐานอยู่ที่ บ้านแม่สาบ (จากคำบอกเล่าของอาจารย์ไกรศรี นิมมานเหมินทร์ นักโบราณคดีเมืองเหนือ) และไทยลื้อบ้านแม่สาบ อพยพเข้ามาอยู่สะเมิงประมาณ พ.ศ. 2324 คำว่า “สะเมิง” ได้กำเนิดขึ้นจากคำว่า “สามเมิง” ตามสำเนียงภาษาไทยลื้อ ที่เรียก “เมือง” ว่า “เมิง” ดังนั้นคำว่า “สามเมิง” ตามความหมายก็คือ คำที่มาจากการตั้งถิ่นฐานทั้งสามบ้าน สามเมือง นั่นเอง บางท่านสันนิษฐานว่ามาจากภาษากะเหรี่ยง ซึ่งมีความหมายว่า “แสงสว่าง”
อำเภอสะเมิง ได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2445 ขึ้นตรต่อจังหวัดเชียงใหม่ เป็นอำเภออยู่ได้ 35 ปี ทางราชการเห็นว่าอำเภอสะเมิงอยู่ในถิ่นทุรกันดาร ห่างไกล การคมนาคมไม่สะดวกและการควบคุมดูแลไม่ทั่วถึง จึงยุบฐานะเป็น “กิ่งอำเภอสะเมิง” เมื่อ พ.ศ. 2480 และต่อมาได้ยกฐานะเป็น “อำเภอสะเมิง” เมื่อเดือนกรกฎาคม 2501 จนถึงปัจจุบัน